Rustiger onder een verzwaringsdeken: wat vier studies naar angst in de kliniek zagen
Vier Amerikaanse studies keken naar een verzwaringsdeken bij angst, van een eerste proef tot de psychiatrie en een eetstoornisafdeling. In dit artikel lees je wat ze zagen en waar hun grenzen liggen.
Geschreven door:Koen Dolron -
- Leestijd: 7 min
Gepubliceerd: 13-10-2026 - 2026-10-13T09:14:24Z
Geüpdate: 13-10-20262026-10-13T10:53:48Z
Je zit op de bank en je hart gaat tekeer, terwijl er niets aan de hand is. Je ademt rustig in en uit, zoals je hebt geleerd, en zet de tv aan voor wat afleiding. Toch duurt het een uur voordat de onrust een beetje zakt.
Volgens cijfers van het Trimbos-instituut had 15% van de volwassenen in Nederland in het jaar voor de meting een angststoornis; geen andere groep psychische aandoeningen kwam zo vaak voor. Een verzwaringsdeken is iets wat mensen met angst dan proberen. In West-Zweden kregen mensen hem via de zorg, en daar hielden mensen met een angststoornis de deken langer dan anderen, bleek uit een registerstudie onder 4.092 gebruikers.
Op deze pagina staan vier Amerikaanse studies. In de eerste, uit 2008, voelde 63% van 32 volwassenen zich minder angstig na het liggen onder een deken van ruim 13 kilo. In een studie uit 2015 daalde de angst bij 60% van 30 patiënten op een acute psychiatrische afdeling. In een studie uit 2021 gingen angstscore en hartslag omlaag bij 61 psychiatrische patiënten die zelf kozen voor 20 minuten onder een verzwaringsdeken, en bij 61 patiënten zonder verzwaringsdeken niet. In een studie uit 2022 kregen patiënten met een eetstoornis door loting wel of geen deken; daar was het verschil te klein om iets over te zeggen.
De eerste drie studies wijzen dezelfde kant op, maar ze waren klein en alleen de laatste was een gerandomiseerde studie met een aparte vergelijkingsgroep. Juist die vond geen duidelijk effect. Hieronder lees je per studie wat er gemeten is en wat je eruit kunt halen.
Waarom deze studies samen
Alle vier gaan over angst bij volwassenen en over gebruik van een verzwaringsdeken tijdens een proef of een opname. De eerste twee komen van dezelfde onderzoeksgroep.
Mullen 2008: de eerste proef
Hoe het onderzoek werkte
Aan deze eerste proef deden 32 volwassenen mee die toevallig beschikbaar waren, voor zover bekend geen patiënten. Ze lagen onder een deken van 30 pond, ongeveer 13,6 kilo. De proef moest de basis leggen voor onderzoek in de psychiatrie.
Voor de veiligheid maten de onderzoekers bloeddruk, hartslag en zuurstof in het bloed. Voor het effect gebruikten ze een korte angstvragenlijst, een enquête achteraf en de huidgeleiding, een meting aan de huid die verandert bij spanning.
Wat de onderzoekers vonden
Volgens de onderzoekers lieten die metingen zien dat liggen onder de deken veilig was. Na afloop zei 63% minder angstig te zijn, en 78% gaf de voorkeur aan de verzwaringsdeken om tot rust te komen. Bij een derde (33%) daalde de huidgeleiding.
Studie in het kort
Onderzoekers: Brian Mullen, Tina Champagne en collega's
Jaar en tijdschrift: 2008, Occupational Therapy in Mental Health
Land: Verenigde Staten
Soort studie: verkennende proef
Deelnemers: 32 volwassenen, voor zover bekend geen patiënten
Duur: liggend onder de deken; hoe lang weten we niet
Champagne 2015: op een acute psychiatrische afdeling
Hoe het onderzoek werkte
Daarna deed dezelfde groep de proef met 30 volwassenen op een acute psychiatrische afdeling, met dezelfde deken. De veiligheid werd gemeten met en zonder deken. Hun angst gaven de patiënten aan op de korte vragenlijst en met een cijfer van 0 tot 10, en ook nu werd de huidgeleiding gemeten.
Wat de onderzoekers vonden
De veiligheidsmetingen verschilden niet met en zonder deken, dus de onderzoekers vinden hem veilig. Volgens de vragenlijst en het eigen cijfer daalde de angst bij 60% van de patiënten duidelijk. De huidgeleiding gaf geen eenduidig beeld.
Studie in het kort
Onderzoekers: Tina Champagne, Brian Mullen en collega's
Jaar en tijdschrift: 2015, Occupational Therapy in Mental Health
Land: Verenigde Staten
Soort studie: kleine proefstudie, met en zonder deken
Deelnemers: 30 volwassenen op een acute psychiatrische afdeling
In 2019 mochten patiënten van een psychiatrisch ziekenhuis die niet actief psychotisch waren, kiezen of ze 20 minuten een deken wilden gebruiken. De dekengroep bestond uit 61 mensen die een verzwaringsdeken van ongeveer 6,4 of 9,1 kilo kozen of een verzwaard kussen van 2,3 kilo op schoot. De 61 patiënten in de vergelijkingsgroep gebruikten geen verzwaringsdeken. Voor en na de 20 minuten werd de hartslag gemeten en vulden de deelnemers een angstvragenlijst van zes vragen in.
Wat de onderzoekers vonden
Alleen in de dekengroep gingen angstscore en hartslag omlaag. Het verschil met de vergelijkingsgroep was statistisch significant, dus waarschijnlijk geen toeval. Het gewicht van de deken en het geslacht van de deelnemer maakten geen verschil.
Studie in het kort
Onderzoekers: Annette Becklund, Lisa Rapp-McCall en Jessica Nudo
Jaar en tijdschrift: 2021, Journal of Integrative Medicine
Land: Verenigde Staten
Soort studie: vergelijking van twee groepen; deelnemers kozen zelf
Deelnemers: 61 patiënten met en 61 zonder verzwaringsdeken, in een psychiatrisch ziekenhuis
Duur: 20 minuten
Deken: ongeveer 6,4 of 9,1 kilo, of een schootkussen van 2,3 kilo
Ohene 2022: bij een eetstoornis, zonder duidelijk verschil
Hoe het onderzoek werkte
In 2018 en 2019 deden 23 patiënten mee van een afdeling in Denver waar mensen met een ernstige eetstoornis lichamelijk stabiel worden gemaakt. Ze hadden anorexia nervosa of ARFID, een andere eetstoornis waarbij iemand te weinig eet, en matige angstklachten. Van hen was 91% vrouw en de gemiddelde leeftijd was 26 jaar.
Loting bepaalde wie alleen de gewone zorg kreeg, waaronder ergotherapie, en wie er een verzwaringsdeken bij kreeg. Volgens de registratie van de studie woog die ongeveer 10% van het lichaamsgewicht en mochten de patiënten hem vrij gebruiken, behalve bij het eten, tijdens het lopen en over hoofd of schouders. Hun angst werd tot het ontslag gemeten met een vragenlijst, de Beck Anxiety Inventory.
Wat de onderzoekers vonden
Met de deken daalde de angst iets meer dan zonder, maar het verschil was statistisch niet significant: bij zo weinig deelnemers kan het net zo goed toeval zijn. De onderzoekers schrijven toch dat een verzwaringsdeken mogelijk helpt, maar dat is een hoopvolle lezing van cijfers die geen duidelijk effect laten zien.
Studie in het kort
Onderzoekers: Rachel Ohene, Christina Logan, Philip Mehler en collega's
Jaar en tijdschrift: 2022, American Journal of Occupational Therapy
Land: Verenigde Staten
Soort studie: gerandomiseerd onderzoek met vergelijkingsgroep
Deelnemers: 23 opgenomen volwassenen met een eetstoornis en matige angst
Duur: de opname, gemiddeld 22 dagen
Deken: ongeveer 10% van het lichaamsgewicht, vrij te gebruiken
Alleen de studie uit 2022 was gerandomiseerd, met een aparte vergelijkingsgroep, en die vond geen duidelijk verschil. In de studie uit 2021 kozen de patiënten zelf; wie zelf kiest, verwacht er misschien meer van.
In alle vier wisten de deelnemers dat ze onder een verzwaringsdeken lagen, en ze gaven hun angst zelf aan.
Over maandenlang slapen onder een verzwaringsdeken thuis zeggen deze studies niets, en over kinderen ook niet. Een verzwaringsdeken is sowieso niet voor baby's en kinderen onder de 3 jaar.
Hoe dit past bij ander onderzoek
In een Zweedse studie met loting bij 120 volwassenen met slapeloosheid en een psychische aandoening, zoals een angststoornis, waren mensen met een verzwaringsdeken overdag ook minder angstig (de samenvatting van die studie). Over angst voor een operatie of tijdens chemo gaat de pagina over ziekenhuisstudies.
Heb je veel last van angst? Dan is je huisarts de eerste stap. In deze studies kwam een verzwaringsdeken nooit in plaats van een behandeling. Tips voor onrustige avonden staan in dit stuk over slapen bij stress.
In de studies gebruikten mensen 2,3 tot ruim 13 kilo. Voor thuis is de vuistregel ongeveer 10% van je lichaamsgewicht, een praktische richtlijn en geen uitkomst van dit onderzoek (zo kies je het juiste gewicht). Je moet de deken altijd zelf van je af kunnen halen; word je er onrustig of benauwd van, haal hem dan weg.
Heb je een eetstoornis of ben je in behandeling bij een psycholoog of psychiater? Overleg dan eerst met je behandelaar, en lees de veiligheidspagina.
Bronnen
Mullen, B., Champagne, T., Krishnamurty, S., et al. (2008). Exploring the safety and therapeutic effects of deep pressure stimulation using a weighted blanket. Occupational Therapy in Mental Health, 24(1), 65-89. DOI
Champagne, T., Mullen, B., Dickson, D., et al. (2015). Evaluating the safety and effectiveness of the weighted blanket with adults during an inpatient mental health hospitalization. Occupational Therapy in Mental Health, 31(3), 211-233. DOI
Becklund, A. L., Rapp-McCall, L., & Nudo, J. (2021). Using weighted blankets in an inpatient mental health hospital to decrease anxiety. Journal of Integrative Medicine, 19(2), 129-134. DOI
Ohene, R., Logan, C., Loresto, F., et al. (2022). Assessing the impact of weighted blankets on anxiety among patients with anorexia nervosa and avoidant-restrictive food intake disorder: A randomized controlled trial. American Journal of Occupational Therapy, 76(6), 7606205100. DOI
Gecontroleerd op 2026-10-12.
Geschreven door Koen Dolron, eigenaar van Novaline. Koen is geen arts en Novaline geeft geen medisch advies: deze pagina is bedoeld als informatie. De samenvatting is gebaseerd op de originele publicaties, die je via de links hierboven zelf kunt lezen. Twijfel je of een verzwaringsdeken past bij jou of je kind, bijvoorbeeld door een aandoening of medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts of behandelaar.
Veiligheid voorop: ons beddengoed draagt het OEKO-TEX® Standard 100 keurmerk. Dat betekent dat elk onderdeel – van de stof tot de rits en vulling – getest is op schadelijke stoffen en 100% veilig is voor jouw gezondheid.
Vrij van schadelijke chemicaliën
Strenge testen door onafhankelijke instituten
Beter voor je huid en gezondheid
Wist je dat? Producten die direct op de huid gebruikt worden, zoals beddengoed, moeten voldoen aan de allerstrengste OEKO-TEX® eisen (productklasse I).
Zo slaap je niet alleen lekkerder, maar ook geruster!
Het deken is mij aangeraden via een buur. Hij sliep er zalig onder maar ik had er mijn bedenkingen bij. Toch nam ik het risico en gebruik het nu gedurende een week. De eerste 5 minuten is het wennen, maar daarna voel je het gewicht niet meer en slaap je beter dan voorheen. Heb geen spijt van mijn aankoop.
Hoi! Wat geweldig om te horen dat de deken zo goed voor je werkt en dat je er beter door slaapt. Bedankt dat je je ervaring deelt, dat waardeer ik zeer! Groetjes, Koen
Ik raadde als arts zelf al langer het verzwaringsdeken van Novaline aan voor mijn patiënten bij stress en slaapproblemen, maar ik had het echter zelf nog niet uitgeprobeerd. Ik bestelde het voor mezelf in een periode waarin ik door omstandigheden zelf last had van angsten en hierdoor minder goed sliep. Ik kreeg van patiënten meestal goede feedback over het deken, maar toen ik zelf de voordelen ontdekte, raad ik het echt aan iedereen aan. Ik slaap nu in 1 stuk door tot aan de wekker, waar ik voordien toch 3x per nacht wakker werd. Ook de angsten in de ochtend zijn een stuk minder heftig aanwezig. Het deken geeft een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Ik slaap alvast niet meer zonder!
Wat geweldig om te horen, Karen! We zijn blij dat onze dekens zo een positieve invloed heeft op jouw slaap en dat van je patiënten! Dat is een erg mooi compliment.
- Koen
Dit is mijn derde verzwaringsdeken en qua kwaliteit is dit absoluut de beste van de drie!
Ik ben voor Novaline gegaan omdat ik op zoek was naar een kleine verzwaringsdeken met hoes, die alleen natuurlijke materialen bevat en geen polyester.
Als volwassen vrouw van 1,70 m en 50 kg heb ik gekozen voor een kinderverzwaringsdeken van 5 kilo. Uit eerdere ervaringen weet ik dat ik mijn voeten graag vrij wil hebben. Een grotere deken is daarom voor mij onhandig.
Ik ben er ontzettend blij mee! Overdag lig ik er tijdens het rusten onder en ik voel direct meer kalmte. Wat een genot. Ook de bamboestof voelt heerlijk aan op de huid.
's Nachts werkt de deken helaas niet voor mij, omdat het gewicht tijdens mijn slaap mijn vecht-of-vluchtreactie activeert. Dit kan natuurlijk een kwestie van wennen zijn.
Voor nu ben ik in ieder geval ontzettend blij met de deken om er overdag onder te rusten. Soms vouw ik de deken zelfs twee keer op, zodat ik een soort verzwaringskussen heb dat ik op mijn borst en buik leg. Ook dit geeft me veel kalmte. Het voelt een beetje alsof je een knuffel krijgt van je huisdier, alleen loopt deze deken niet weg wanneer hij buiten een vogeltje hoort.
Ik heb een prikkelverwerkingsstoornis en de deken helpt mij oprecht om te kalmeren.
Qua kwaliteit vind ik dit echt een topdeken. Ze bieden ook de mogelijkheid om de deken te retourneren of te ruilen en geven advies.
